Szukaj

Wiedza

Analizy farmakoekonomiczne – przegląd i zastosowanie – część 2

avatar
Udostępnij
przysypany tabletkami i kapsułkami banknot dolarowy z twarzą Franklina

Analizy farmakoekonomiczne, definiowane jako analizy kosztów i korzyści z tytułu stosowanych leków [1], dostarczają wielu narzędzi do pomiaru kosztów i efektów stosowanych produktów leczniczych. Umożliwiają identyfikację, pomiar i porównanie wszystkich dostępnych i zużytych zasobów, a także skutki kliniczne, ekonomiczne i humanistyczne  zastosowania farmakoterapii [2], w tym szeroko rozumianych kosztów zastosowania leczenia (kosztu zakupu leku, jego przygotowania, podania, monitorowania pacjenta czy dokumentacji), bezpieczeństwa pacjenta, skuteczności terapeutycznej, czy kryteriów jakościowych, jak uzyskanych dodatkowych lat w pełnym zdrowiu (bez niepełnosprawności).

Zastosowanie analiz farmakoekonomicznych.

Refundacja produktów leczniczych

Analizy farmakoekonomiczne mają szerokie zastosowanie przede wszystkim w zakresie decyzji o finansowaniu produktów leczniczych ze źródeł publicznych. Obowiązek ocen farmakoekonomicznych każdego produktu, który rozważany będzie w decyzjach dotyczących współfinansowania kosztów leków przez płatnika publicznego (Narodowy Fundusz Zdrowia, NFZ) wprowadzony został ustawą z dnia 12 maja 2011 roku o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i produktów medycznych (tzw. ustawa refundacyjna) [9].

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, Minister Zdrowia, dbając o zapewnienie pacjentom jak największych efektów zdrowotnych w ramach dostępnych środków finansowych, podejmuje decyzje refundacyjne kierując się poza istotnością schorzenia, którego dotyczy dany produkt, stanowiskiem Komisji Ekonomicznej oraz rekomendacją Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, m.in.:

  • skutecznością produktu,
  • bezpieczeństwem jego stosowania,
  • relacją korzyści zdrowotnych do ryzyka stosowania,
  • stosunkiem kosztów do uzyskiwanych efektów zdrowotnych produktów już stosowanych w porównaniu z wnioskowanym,
  • wpływem na wydatki podmiotu zobowiązanego do finansowania świadczeń ze środków publicznych świadczeniobiorców,
  • istnieniem alternatywnej technologii medycznej (zgodnie z ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych), oraz jej efektywnością kliniczną i bezpieczeństwem stosowania [10],
  • wysokością progu kosztu uzyskania dodatkowego roku życia skorygowanego o jakość, ustalonego w wysokości trzykrotności Produktu Krajowego Brutto (PKB) na jednego mieszkańca (zgodnie z ustawą o sposobie obliczania wartości rocznego produktu krajowego brutto) [11], a w przypadku braku możliwości wyznaczenia tego kosztu – kosztem uzyskania dodatkowego roku życia [12].

Minister Zdrowia wydaje decyzje biorąc ponadto pod uwagę inne możliwe do zastosowania w danym stanie klinicznym procedury medyczne, które mogą być zastąpione przez wnioskowany produkt. Analizy farmakoekonomiczne (analizy kosztów w stosunku do uzyskanych efektów zdrowotnych zgodnie z art. 13 ustawy refundacyjnej), uzupełnione oceną wpływu na budżet stanowią podstawę do ustalania wysokości cen i refundacji danego leku mając na uwadze całkowite koszty terapii danego schorzenia. Działania te umożliwiają z kolei planowanie i weryfikowanie planów finansowych płatnika publicznego w zakresie refundacji terapii.

Opieka stacjonarna

Analizy farmakoekonomiczne mogą być również wykorzystywane przez podmioty lecznicze w celu optymalizacji gospodarki lekowej. Zasadnicze znaczenie odgrywają one przy ustalaniu czy modyfikacji Szpitalnej Listy Leków, będącej częścią receptariusza szpitalnego.

W obliczu dostępności na rynku produktów leczniczych, które charakteryzują się podobną skutecznością, Komitet Terapeutyczny działający w szpitalu powinien określić zasady wprowadzania konkretnych produktów do stosowania w danym szpitalu, biorąc pod uwagę ich koszt, ryzyko wystąpienia działań niepożądanych związanych z użyciem leku, dodatkowe koszty związane z terapią danym produktem (np. konieczność monitorowania stężenia danego leku we krwi), itp.

Analizy farmakoekonomiczne leków uwzględniane powinny być przy każdorazowej zmianie Szpitalnej Listy Leków, a doniesienia dotyczące kliniczno-kosztowej efektywności określonych terapii stosowanych w szpitalach powinny stać się podstawą do wznawiania prac nad receptariuszem szpitalnym.

W niektórych szpitalach europejskich, np. w krajach skandynawskich tworzone są wewnętrzne jednostki odpowiadające za ocenę technologii medycznych stosowanych w danej placówce (tzw. szpitalne centra oceny technologii medycznych), by zapewnić pacjentom terapie najbardziej efektywne pod względem klinicznym, z uwzględnieniem efektywności kosztowej ważnej z punktu widzenia świadczeniodawcy.

Podstawowa i specjalistyczna opieka zdrowotna

Analizy farmakoekonomiczne mają również istotne znaczenie w podstawowej i specjalistycznej opiece zdrowotnej. Głównym obszarem ich stosowania są decyzje w sprawie terapii pacjentów z zastosowaniem konkretnych produktów leczniczych. Decyzje te są o tyle ważne, iż dotyczą nie tylko środków finansowych pochodzących ze źródeł publicznych, ale również prywatnych wydatków pacjentów.

W przypadku doboru terapii dla części schorzeń lekarze podstawowej i specjalistycznej opieki zdrowotnej posługują się obowiązującymi standardami terapeutycznymi czy rekomendacjami wydawanymi przez towarzystwa naukowe. Rekomendacje te oparte są na szczegółowym przeglądzie analiz farmakoekonomicznych różnych produktów leczniczych. W wielu sytuacjach lekarze biorą pod uwagę koszt leku ponoszony bezpośrednio przez pacjenta, co w przypadku leków dających podobny efekt terapeutyczny, skłania do wyboru najtańszego z rozważanych produktów.

Podsumowanie

Stosowanie produktów leczniczych, które wyróżniają się największym wskaźnikiem korzyści w stosunku do poniesionych kosztów ma zasadnicze znaczenie w kontekście ograniczonych zasobów szczególnie w obszarze finansowania leczenia pacjentów przez publicznego płatnika.

Analizy farmakoekonomiczne stosowane mogą być zarówno w obszarze otwartej, jak i zamkniętej opieki zdrowotnej. Wyniki analiz mają także szczególne znaczenie na centralnym szczeblu opieki zdrowotnej, wpływając tym samym na kształt prowadzonej w danym kraju polityki zdrowotnej. Dodatkowo, podkreślić należy rolę analiz farmakoekonomicznych w opracowywaniu standardów leczenia pacjentów i wytycznych klinicznych, tworzonych zarówno na poziomie ogólnym, jak i wewnętrznym (w ramach danego podmiotu z zastosowaniem produktów dostępnych na Szpitalnej Liście Leków).

Autor:
Dr n. o zdr. Urszula Religioni
Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie
Szkoła Główna Handlowa w Warszawie
Zakład Analiz Ekonomicznych i Systemowych
Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny (NIZP-PZH)

Artykuł pochodzi z 48 numeru kwartalnika „Farmakoekonomika Szpitalna”

Źródła:

  1. Getzen T.E., Ekonomika zdrowia – teoria i praktyka. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000, s.43.
  2. Czech M., Farmakoekonomika i ocena technologii medycznych w gospodarowaniu lekami w Polsce. Diagnoza i koncepcje zmian. Oficyna a Wolters Kluwer businesss, Warszawa 2010, s. 51.
  3. Czech M., Farmakoekonomika w opiece farmaceutycznej. Biblioteka Naukowa Czasopisma Aptekarskiego, Warszawa 2008, s. 20.
  4. Czech M., Farmakoekonomika w opiece farmaceutycznej. Biblioteka Naukowa Czasopisma Aptekarskiego, Warszawa 2008, s. 66-72.
  5. Ojrzyńska A., Ocena trwania życia w zdrowiu populacji polski z wykorzystaniem sumarycznych miar stanu zdrowia. Śląski Przegląd Statystyczny 2013; 17(11): 261-274.
  6. Orlewska M., Czech M., Słownik Farmakoekonomiczny, Oficyna Wydawnicza UNIMED, Jaworzno 2002, s. 33.
  7. Kolasa K., Optymalna alokacja zasobów w ochronie zdrowia. ABC a Wolters Kluwer Business, Warszawa 2012, s. 17-25.
  8. Czech M., Farmakoekonomika w opiece farmaceutycznej. Biblioteka Naukowa Czasopisma Aptekarskiego, Warszawa 2008, s. 72-76.
  9. Ustawa z dnia 12 maja 2011 roku o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych (Dz.U. 2011 nr 122 poz. 696 ze zm.).
  10. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. 2004 nr 10 poz. 2135 ze zm.).
  11. Ustawa z dnia 26 października 2000r. o sposobie obliczania wartości rocznego produktu krajowego brutto (Dz.U. poz.2000 nr 114 poz. 1188 ze zm.), art.6 ust.1.
  12. Ustawa z dnia 12 maja 2011 roku o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych (Dz.U. 2011 nr 122 poz. 696 ze zm.), art. 12.
Tagi:

Zostaw komentarz

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany. Wymagane pola są zaznaczone *

Informacje na temat Administratora Danych i o przetwarzaniu danych osobowych:

W celu realizacji obowiązków nałożonych na administratorów danych osobowych w drodze rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) – RODO, Urtica Sp. z o.o. informuje, że w przypadku przetwarzania Państwa danych osobowych w związku z wykonywaniem i na cele usługi prenumeraty pisma „Farmakoekonomika szpitalna”, Administratorem Państwa danych osobowych jest Urtica Sp. z o.o., z siedzibą we Wrocławiu (54-613) przy ul. Krzemienieckiej 120, zarejestrowana w Sądzie Rejonowym dla Wrocławia-Fabrycznej, VI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod nr KRS 0000113253, NIP 894-255-67-99, o kapitale zakładowym: 1.000.000,00 zł („Spółka”). Mogą Państwo skontaktować się ze Spółką również poprzez wiadomość e-mail na adres: sekretariat@urtica.pl.

Prosimy pamiętać, że podanie Państwa danych osobowych jest całkowicie dobrowolne, jednak konieczne dla celów prawidłowego wykonania usługi, prowadzenia dokumentacji oraz archiwizacji, na państwa dane osobowe będą przetwarzane na podstawie art. 6 lit. a (wyrażona przez Państwa zgoda) i b (realizacja na Państwa rzecz umowy) RODO. Państwa dane osobowe będą przechowywane zgodnie z wymogami obowiązującego prawa przez okres trwania prenumeraty oraz do momentu zakończenia wypełniania obowiązku prawnego m.in. obowiązku archiwizacyjnego, przedawnienia roszczeń wynikających z umowy. Odbiorcą Państwa danych osobowych jest wyłącznie Spółka, a Państwa dane przetwarzać będą wyłącznie upoważnieni do tego pracownicy lub współpracownicy Spółki. Mają państwo prawo do dostępu do danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania a także prawo do przenoszenia danych. Przysługuje Państwu również prawo do zgłoszenia sprzeciwu wobec ich przetwarzania, jak również wycofania zgody (zgodnie z poniższym). Ponadto, mają Państwo prawo do zgłoszenia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
Wycofanie zgody może nastąpić przez oświadczenie o wycofaniu zgody skierowane na adres Administratora Danych podany powyżej. Informujemy, że wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej wycofaniem. Proszę jednakże mieć na względzie, że po wycofaniu zgody nie będzie możliwa realizacja na Państwa rzecz prenumeraty. Dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu przetwarzaniu, w tym profilowaniu.

Inspektor Ochrony Danych: r. pr. Maciej Skory, Rynek 7, 50-106 Wrocław, iod.urtica@iurico.pl, nr tel.: +48 71 344 56 59.

Będąc świadomych powyższych informacji, na podstawie art. 6 ust. 1 lit. a RODO, niniejszym wyrażam zgodę spółce Urtica Sp. z o.o., ul. Krzemieniecka 120, 54-613 Wrocław, na przetwarzanie moich danych osobowych objętych formularzem w celu realizacji prenumeraty pisma „Farmakoekonomika szpitalna” i ewentualnego kontaktu w związku z jej realizacją, w następującym zakresie: imię, nazwisko, zawód, adres do wysyłki i/lub adres e-mail do wysyłki (w zależności od wybranej przeze mnie formy/form prenumeraty), numer telefonu.

1. Administratorem Państwa danych osobowych jest Urtica Spółka z o.o. z siedzibą we Wrocławiu (54-613) przy ul. Krzemienieckiej 120, zarejestrowana w Sądzie Rejonowym dla Wrocławia Fabrycznej, VI Wydział Gospodarczy KRS pod numerem KRS 0000113253, NIP: 894-25-56-799, REGON: 932081801, o kapitale zakładowym w wysokości 1.000.000,00 zł („Spółka”). Mogą Państwo skontaktować się ze Spółką również poprzez wiadomość e-mail na adres sekretariat@urtica.pl.
2. Państwa dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji na Państwa rzecz prenumeraty czasopisma Farmakoekonomika szpitalna. W przypadku, gdy wyrazili Państwo zgodę na przetwarzanie danych w celach marketingowych oraz otrzymywanie informacji handlowej na adres poczty e-mail – również w celu prezentacji Państwu oferty handlowej Spółki.
3. Podstawą prawną przetwarzania Państwa danych osobowych objętych formularzem stanowi wyrażona przez Państwa zgoda na ich przetwarzanie w ww. celu na podstawie art. 6 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych).
4. Państwa zgoda na przetwarzanie danych osobowych przez Spółkę jest dobrowolna i nie są Państwo zobowiązani do jej wyrażenia, jest jednak konieczna celem realizacji na Państwa rzecz prenumeraty czasopisma Farmakoekonomika szpitalna – co wobec braku zgody nie będzie możliwe.
5. Odbiorcą Państwa danych osobowych objętych formularzem jest wyłącznie Spółka, a Państwa dane przetwarzać będą wyłącznie upoważnieni do tego pracownicy Spółki. Dane mogą być ponadto powierzane do przetwarzania w imieniu Spółki procesorom Spółki.
6. Państwa dane osobowe będą przechowywane do momentu cofnięcia zgody na ich przetwarzanie, wyrażenia przez Państwa sprzeciwu wobec ich przetwarzania lub zgłoszenia Spółce żądania ich usunięcia – co mogą Państwo uczynić listownie na adres siedziby Spółki lub w formie wiadomości e-mail na adres sekretariat@urtica.pl lub w inny sposób wskazany w kierowanych do Państwa wiadomościach e-mail.
7. Mają Państwo prawo do żądania od Spółki dostępu do danych osobowych dotyczących Państwa, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, jak również prawo do wniesienia sprzeciwu wobec ich przetwarzania, a także prawo do przenoszenia tych danych.
8. Mają Państwo prawo do cofnięcia zgody na przetwarzanie danych osobowych w dowolnym momencie (bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem).
9. Mają Państwo prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego – Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
10. Inspektorem Ochrony Danych jest r. pr. Maciej Skory, dane do kontaktu: r. pr. Maciej Skory, Rynek 7, 50-106 Wrocław, e-mail: iod.urtica@iurico.pl, nr tel.: +48 71 344 56 59.
11. Państwa dane osobowe objęte powyższym formularzem nie będą podlegać zautomatyzowanemu przetwarzaniu ani profilowaniu.

1. Administratorem Państwa danych osobowych jest Urtica Spółka z o.o. z siedzibą we Wrocławiu (54-613) przy ul. Krzemienieckiej 120, zarejestrowana w Sądzie Rejonowym dla Wrocławia Fabrycznej, VI Wydział Gospodarczy KRS pod numerem KRS 0000113253, NIP: 894-25-56-799, REGON: 932081801, o kapitale zakładowym w wysokości 1.000.000,00 zł („Spółka”). Mogą Państwo skontaktować się ze Spółką również poprzez wiadomość e-mail na adres sekretariat@urtica.pl.
2. Państwa dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych, a w tym marketingu bezpośredniego, tj. przesyłania na Państwa adres e-mail informacji handlowej w postaci newslettera oraz prezentacji oferty Spółki w formie kontaktu telefonicznego z użyciem Państwa numeru.
3. Podstawą prawną przetwarzania Państwa danych osobowych objętych formularzem stanowi wyrażona przez Państwa zgoda na ich przetwarzanie na podstawie art. 6 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych).
4. Państwa zgoda na przetwarzanie danych osobowych przez Spółkę jest dobrowolna i nie są Państwo zobowiązani do jej wyrażenia, jest jednak konieczna celem przesyłania na Państwa adres e-mail newslettera oraz prezentacji oferty Spółki w formie kontaktu telefonicznego – co wobec braku zgody nie będzie możliwe.
5. Odbiorcą Państwa danych osobowych objętych formularzem jest wyłącznie Spółka, a Państwa dane przetwarzać będą wyłącznie upoważnieni do tego pracownicy Spółki. Dane mogą być ponadto powierzane do przetwarzania w imieniu Spółki procesorom Spółki.
6. Państwa dane osobowe będą przechowywane do momentu cofnięcia zgody na ich przetwarzanie, wyrażenia przez Państwa sprzeciwu wobec ich przetwarzania lub zgłoszenia Spółce żądania ich usunięcia – co mogą Państwo uczynić listownie na adres siedziby Spółki lub w formie wiadomości e-mail na adres sekretariat@urtica.pl, lub w inny sposób wskazany w kierowanych do Państwa wiadomościach e-mail.
7. Mają Państwo prawo do żądania od Spółki dostępu do danych osobowych dotyczących Państwa, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, jak również prawo do wniesienia sprzeciwu wobec ich przetwarzania, a także prawo do przenoszenia tych danych.
8. Mają Państwo prawo do cofnięcia zgody na przetwarzanie danych osobowych w dowolnym momencie (bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem).
9. Mają Państwo prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego – Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
10. Państwa dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu przetwarzaniu ani profilowaniu.

1. Administratorem Państwa danych osobowych jest Urtica Spółka z o.o. z siedzibą we Wrocławiu (54-613) przy ul. Krzemienieckiej 120, zarejestrowana w Sądzie Rejonowym dla Wrocławia Fabrycznej, VI Wydział Gospodarczy KRS pod numerem KRS 0000113253, NIP: 894-25-56-799, REGON: 932081801, o kapitale zakładowym w wysokości 1.000.000,00 zł („Spółka”). Mogą Państwo skontaktować się ze Spółką również poprzez wiadomość e-mail na adres sekretariat@urtica.pl.
2. Państwa dane osobowe będą przetwarzane w celu kontaktu – odpowiedzi na Państwa pytania lub wątpliwości ujęte w formularzu kontaktowym. W przypadku, gdy wyrazili Państwo zgodę na przetwarzanie danych w celach marketingowych oraz otrzymywanie informacji handlowej na adres poczty e-mail – również w celu prezentacji Państwu oferty handlowej Spółki.
3. Podstawą prawną przetwarzania Państwa danych osobowych objętych formularzem stanowi wyrażona przez Państwa zgoda na ich przetwarzanie w ww. celu na podstawie art. 6 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych).
4. Państwa zgoda na przetwarzanie danych osobowych przez Spółkę jest dobrowolna i nie są Państwo zobowiązani do jej wyrażenia, jest jednak konieczna celem odpowiedzi na Państwa pytania lub wątpliwości ujęte w formularzu – co wobec braku zgody nie będzie możliwe.
5. Odbiorcą Państwa danych osobowych objętych formularzem jest wyłącznie Spółka, a Państwa dane przetwarzać będą wyłącznie upoważnieni do tego pracownicy Spółki. Dane mogą być ponadto powierzane do przetwarzania w imieniu Spółki procesorom Spółki.
6. Państwa dane osobowe będą przechowywane do momentu cofnięcia zgody na ich przetwarzanie, wyrażenia przez Państwa sprzeciwu wobec ich przetwarzania lub zgłoszenia Spółce żądania ich usunięcia – co mogą Państwo uczynić listownie na adres siedziby Spółki lub w formie wiadomości e-mail na adres sekretariat@urtica.pl lub w inny sposób wskazany w kierowanych do Państwa wiadomościach e-mail.
7. Mają Państwo prawo do żądania od Spółki dostępu do danych osobowych dotyczących Państwa, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, jak również prawo do wniesienia sprzeciwu wobec ich przetwarzania, a także prawo do przenoszenia tych danych.
8. Mają Państwo prawo do cofnięcia zgody na przetwarzanie danych osobowych w dowolnym momencie (bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem).
9. Mają Państwo prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego – Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
10. Inspektorem Ochrony Danych jest r. pr. Maciej Skory, dane do kontaktu: r. pr. Maciej Skory, Rynek 7, 50-106 Wrocław, e-mail: iod.urtica@iurico.pl, nr tel.: +48 71 344 56 59.
11. Państwa dane osobowe objęte powyższym formularzem nie będą podlegać zautomatyzowanemu przetwarzaniu ani profilowaniu.