Szukaj

Po pracy

Chroń swój mózg przed stresem

avatar
Udostępnij

Umiejętność radzenia sobie ze stresem może zmniejszyć występowanie problemów zdrowotnych związanych m.in. z zaburzeniami funkcji poznawczych, podwyższonym ryzykiem choroby Alzheimera oraz demencją.

Często zdarza się, że będąc pod wpływem dużego stresu, jesteśmy niezorganizowani i zapominalscy. Jednak w dłuższym czasie, stres może spowodować zmiany w mózgu, które naprawdę pogarszają pamięć.

Badania na zwierzętach i ludziach wskazują wyraźnie, że stres może wpłynąć na funkcjonowanie mózgu, twierdzi dr Kerry Ressler, dyrektor ds. naukowych w McLean Hospital i profesor psychiatrii Harvard Medical School. Naukowcy zaobserwowali zmiany w sposobie, w jaki mózg przetwarza informacje, gdy ludzie doświadczają stresu w życiu lub stresu wytworzonego na potrzeby badań (badacze mogą poprosić osoby o wykonanie trudnego zadania, np. liczenie od tyłu 1073 co 13, podczas gdy osoby liczące są oceniane). Każdy z tych rodzajów stresu wydaje się wpływać na proces poznawczy, skupienie uwagi i pamięć, twierdzi dr Ressler.

Stres wypływa nie tylko na pamięć oraz wiele innych funkcji mózgu takich jak nastrój i poczucie niepokoju, ale przyczynia się także do powstawania stanów zapalnych, które mają niekorzystny wpływ na zdrowie serca, mówi Jill Goldstein, profesor psychiatrii i medycyny Harvard Medical School. Tym samym stres wiąże się z wieloma chorobami przewlekłymi mózgu i serca. Co ciekawe, oddziałuje w inny sposób na kobiety i mężczyzn, dodaje Goldstein.

Stres a mózg

By zrozumieć dlaczego stres wpływa na myślenie i pamięć, należy choć trochę poznać funkcjonowanie mózgu. Organ ten nie stanowi po prostu jednej całości, lecz składa się z grupy różnych części, które wykonują różne zadania, mówi dr Ressler. Naukowcy uważają, że gdy jedna część mózgu jest zaangażowana, inne części mogą nie mieć wystarczająco energii na zajęcie się własnymi istotnymi zadaniami. Dla przykładu, gdy znajdujemy się w niebezpiecznej lub emocjonalnie wyczerpującej sytuacji, ciało migdałowate (część mózgu, która reguluje instynkty przetrwania) może przejąć kontrolę, pozostawiając części mózgu, które pomagają przechowywać wspomnienia i wykonują zadania wyższego rzędu z mniejszą energią do pełnienia swojej roli. „Mózg przesuwa swoje zasoby z powodu trybu przetrwania, a nie trybu pamięciowego” mówi dr Ressler. Dlatego też ludzie są bardziej zapominalscy, gdy się stresują; mogą doświadczyć nawet zaników pamięci podczas traumatycznych wydarzeń.

Wpływ, jaki ma stres na mózg i ciało może również różnić się w zależności od momentu, w którym pojawia się w życiu człowieka, mówi Goldstein. Niektóre hormony, zwane hormonami płciowymi – które wydzielają się w dużych ilościach w trakcie rozwoju płodu, okresu dojrzewania i ciąży, a które wyczerpują się w trakcie menopauzy – mogą odgrywać rolę w sposobie, w jakim stres wpływa na daną osobę, twierdzi Goldstein. Na przykład, obniżenie hormonu płciowego estradiolu w trakcie okresu menopauzy może zmienić sposób, w jaki mózg reaguje na stres, mówi.

Jak chronić się przed szkodliwym działaniem stresu

By lepiej radzić sobie ze stresem, należy rozważyć, w jaki sposób można zminimalizować czynniki, które tylko pogarszają sytuację. Poniżej przedstawione są wskazówki, które pomagają kontrolować stres i mogą zapobiec pojawieniu się niektórych niekorzystnych dla mózgu skutków.

·        Uzyskanie kontroli nad sytuacją. Jeśli stres pojawia się znienacka, należy skupić się na kontrolowaniu rzeczy, które są przewidywalne. „Rutyna działa korzystnie na rozwój i zdrowie”, mówi dr Kerry Ressler, profesor psychiatrii Harvard Medical School. Przewidywalność pomaga walczyć ze stresem.

·        Wysypianie się. Stres może powodować trudności ze spaniem, a niewysypianie się tylko go zaostrza. „Brak snu powoduje, że część mózgu odpowiedzialna za funkcje wyższego rzędu pracuje gorzej”, mówi dr Ressler. Zdrowe nawyki związane ze snem mogą dużo zdziałać. Korzystne jest chodzenie spać i wstawanie o podobnej porze każdego dnia, unikanie kofeiny popołudniami i tworzenie relaksującego otoczenia w miejscu, w którym śpimy.

·        Dobra organizacja. Stosowanie strategii, które pomagają w kontrolowaniu ilości pracy, może również obniżyć stres. Można na przykład każdego dnia tworzyć listę konkretnych zadań do wykonania. W ten sposób, obowiązki nie będą wydawać się przytłaczające. Tworzenie listy jest dobre również ze względu na wiedzę o tym, kiedy dane zadanie zostanie zakończone. „Przedstawienie obowiązków w taki sposób pomaga zmniejszyć uczucie bombardowania mózgu”, mówi dr Ressler. Może także pomóc w ocenie, kiedy stres prawdopodobnie się pojawi.

·        Proszenie o pomoc w razie potrzeby. Kontakt z inną osobą buduje odporność na stres oraz poprawia umiejętność radzenia sobie ze stresem, co docelowo chroni mózg. Odpowiednio wczesna interwencja może ograniczyć utratę zdrowia spowodowaną powikłaniami związanymi ze stresem.

·        Zmiana nastawienia do stresu. „Bezstresowe życie jest nie tylko niemożliwe, ale byłoby też zapewne mało interesujące – w istocie, pewna dawka stresu jest przydatna w rozwoju”, mówi dr Ressler. Zatem, zamiast próbować całkowicie wyeliminować stres ze swojego życia, należy starać się mieć do niego zdrowe podejście.

Długoterminowe zmiany w mózgu

Istnieją dowody na to, że ciągły (przewlekły) stres może doprowadzić do przebudowy mózgu, twierdzi dr Ressler. Naukowcy odkryli, że u zwierząt doświadczających długotrwałego napięcia, części mózgu zajmujące się zadaniami wyższego rzędu (np. kora przedczołowa) są mniej aktywne, natomiast zaangażowane są części bardziej prymitywne skupione na przeżyciu, takie jak ciało migdałowate. Można to porównać do ćwiczenia jednej części ciała i pomijania innej. Partia aktywowana częściej wzmocniłaby się, a część, której poświęcano mniej uwagi, byłaby słabsza, mówi dr Ressler. Wydaje się, że ten sam proces zachodzi w mózgu w czasie ciągłego stresu: rozbudowuje on część odpowiedzialną za radzenie sobie z zagrożeniami, natomiast część zajmująca się bardziej skomplikowanymi zadaniami schodzi na dalszy plan.

Tego typu zmiany zachodzące w mózgu mogą być w niektórych przypadkach odwracalne, twierdzi dr Ressler, ale może być to trudniejsze u innych osób, w zależności od rodzaju i czasu trwania stresu. Podczas gdy stresujące doświadczenia w dzieciństwie wydają się bardziej obciążające dla rozwijającego się mózgu, niektóre badania pokazują, że ludzie, którzy wykazują się dużą odpornością na traumy z dzieciństwa w istocie wytworzyli nowe mechanizmy mózgu celem rekompensaty. Uważa się, że te nowe ścieżki pozwalają pokonać zmiany w mózgu związane ze stresem, który pojawił się wcześniej w życiu.

Stres stresowi nierówny?

Choć wpływ stresu na mózg jest odpowiednio udokumentowany, mniej jasne jest, jaki dokładnie rodzaj stresu okaże się szkodliwy i podniesie ryzyko problemów z pamięcią w późniejszym życiu. Czy problemy z mózgiem pojawiają się, gdy człowiek znajduje się pod niewielką presją czy wyłącznie podczas doświadczania stresu długotrwałego?

„To trudne pytanie, jako że stres to szerokie pojęcie stosowane do opisania wielu różnych rzeczy” mówi dr Ressler. Stres, którego doświadcza się przed egzaminem, prawdopodobnie bardzo różni się od stresu związanego z uczestnictwem w wypadku samochodowym lub z długotrwałą chorobą. „Z pewnością większa dawka stresu jest bardziej obciążająca, a długotrwały stres jest generalnie bardziej niekorzystny niż stres krótkotrwały”, mówi dr Ressler.

Istnieją jednak sytuacje, które sprawiają, że stres jest jeszcze bardziej szkodliwy, w szczególności:

  • Stresu nie można przewidzieć. Badania zwierząt pokazują, że zwierzęta, które mogą przewidzieć czynnik stresogenny – na przykład, są porażane prądem po włączeniu światła – są mniej zestresowane niż zwierzęta, które zostały porażone prądem tyle samo razy, ale losowo. To samo dotyczy ludzi, twierdzi dr Ressler. Jeśli można przewidzieć stres, nie jest on tak niekorzystny, jak stres, który pojawia się z zaskoczenia.
  • Stres nie ma limitu czasowego. Jeśli stresujemy się nadchodzącym egzaminem, stres, który przeżywamy, ma swoją datę końcową, po której nadejdzie ulga. Jeśli nie istnieje taka data – na przykład, ktoś się ciągle stresuje finansami – może gorzej sobie z tym radzić.
  • Brak wsparcia. Jeśli w czasie przeżywania stresu otrzymujemy wsparcie, znosimy to o wiele lepiej niż jeśli takiego wsparcia nam brakuje.

 

Źródła:

    • https://www.health.harvard.edu/mind-and-mood/protect-your-brain-from-stress
Tagi:

Informacje na temat Administratora Danych i o przetwarzaniu danych osobowych:

W celu realizacji obowiązków nałożonych na administratorów danych osobowych w drodze rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) – RODO, Urtica Sp. z o.o. informuje, że w przypadku przetwarzania Państwa danych osobowych w związku z wykonywaniem i na cele usługi prenumeraty pisma „Farmakoekonomika szpitalna”, Administratorem Państwa danych osobowych jest Urtica Sp. z o.o., z siedzibą we Wrocławiu (54-613) przy ul. Krzemienieckiej 120, zarejestrowana w Sądzie Rejonowym dla Wrocławia-Fabrycznej, VI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod nr KRS 0000113253, NIP 894-255-67-99, o kapitale zakładowym: 1.000.000,00 zł (“Spółka”). Mogą Państwo skontaktować się ze Spółką również poprzez wiadomość e-mail na adres: sekretariat@urtica.pl.

Prosimy pamiętać, że podanie Państwa danych osobowych jest całkowicie dobrowolne, jednak konieczne dla celów prawidłowego wykonania usługi, prowadzenia dokumentacji oraz archiwizacji, na państwa dane osobowe będą przetwarzane na podstawie art. 6 lit. a (wyrażona przez Państwa zgoda) i b (realizacja na Państwa rzecz umowy) RODO. Państwa dane osobowe będą przechowywane zgodnie z wymogami obowiązującego prawa przez okres trwania prenumeraty oraz do momentu zakończenia wypełniania obowiązku prawnego m.in. obowiązku archiwizacyjnego, przedawnienia roszczeń wynikających z umowy. Odbiorcą Państwa danych osobowych jest wyłącznie Spółka, a Państwa dane przetwarzać będą wyłącznie upoważnieni do tego pracownicy lub współpracownicy Spółki. Mają państwo prawo do dostępu do danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania a także prawo do przenoszenia danych. Przysługuje Państwu również prawo do zgłoszenia sprzeciwu wobec ich przetwarzania, jak również wycofania zgody (zgodnie z poniższym). Ponadto, mają Państwo prawo do zgłoszenia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
Wycofanie zgody może nastąpić przez oświadczenie o wycofaniu zgody skierowane na adres Administratora Danych podany powyżej. Informujemy, że wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej wycofaniem. Proszę jednakże mieć na względzie, że po wycofaniu zgody nie będzie możliwa realizacja na Państwa rzecz prenumeraty. Dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu przetwarzaniu, w tym profilowaniu.

Inspektor Ochrony Danych: r. pr. Maciej Skory, Rynek 7, 50-106 Wrocław, iod.urtica@iurico.pl, nr tel.: +48 71 344 56 59.

Będąc świadomych powyższych informacji, na podstawie art. 6 ust. 1 lit. a RODO, niniejszym wyrażam zgodę spółce Urtica Sp. z o.o., ul. Krzemieniecka 120, 54-613 Wrocław, na przetwarzanie moich danych osobowych objętych formularzem w celu realizacji prenumeraty pisma „Farmakoekonomika szpitalna” i ewentualnego kontaktu w związku z jej realizacją, w następującym zakresie: imię, nazwisko, zawód, adres do wysyłki i/lub adres e-mail do wysyłki (w zależności od wybranej przeze mnie formy/form prenumeraty), numer telefonu.

1. Administratorem Państwa danych osobowych jest Urtica Spółka z o.o. z siedzibą we Wrocławiu (54-613) przy ul. Krzemienieckiej 120, zarejestrowana w Sądzie Rejonowym dla Wrocławia Fabrycznej, VI Wydział Gospodarczy KRS pod numerem KRS 0000113253, NIP: 894-25-56-799, REGON: 932081801, o kapitale zakładowym w wysokości 1.000.000,00 zł („Spółka”). Mogą Państwo skontaktować się ze Spółką również poprzez wiadomość e-mail na adres sekretariat@urtica.pl.
2. Państwa dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji na Państwa rzecz prenumeraty czasopisma Farmakoekonomika szpitalna. W przypadku, gdy wyrazili Państwo zgodę na przetwarzanie danych w celach marketingowych oraz otrzymywanie informacji handlowej na adres poczty e-mail – również w celu prezentacji Państwu oferty handlowej Spółki.
3. Podstawą prawną przetwarzania Państwa danych osobowych objętych formularzem stanowi wyrażona przez Państwa zgoda na ich przetwarzanie w ww. celu na podstawie art. 6 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych).
4. Państwa zgoda na przetwarzanie danych osobowych przez Spółkę jest dobrowolna i nie są Państwo zobowiązani do jej wyrażenia, jest jednak konieczna celem realizacji na Państwa rzecz prenumeraty czasopisma Farmakoekonomika szpitalna – co wobec braku zgody nie będzie możliwe.
5. Odbiorcą Państwa danych osobowych objętych formularzem jest wyłącznie Spółka, a Państwa dane przetwarzać będą wyłącznie upoważnieni do tego pracownicy Spółki. Dane mogą być ponadto powierzane do przetwarzania w imieniu Spółki procesorom Spółki.
6. Państwa dane osobowe będą przechowywane do momentu cofnięcia zgody na ich przetwarzanie, wyrażenia przez Państwa sprzeciwu wobec ich przetwarzania lub zgłoszenia Spółce żądania ich usunięcia – co mogą Państwo uczynić listownie na adres siedziby Spółki lub w formie wiadomości e-mail na adres sekretariat@urtica.pl lub w inny sposób wskazany w kierowanych do Państwa wiadomościach e-mail.
7. Mają Państwo prawo do żądania od Spółki dostępu do danych osobowych dotyczących Państwa, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, jak również prawo do wniesienia sprzeciwu wobec ich przetwarzania, a także prawo do przenoszenia tych danych.
8. Mają Państwo prawo do cofnięcia zgody na przetwarzanie danych osobowych w dowolnym momencie (bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem).
9. Mają Państwo prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego – Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
10. Inspektorem Ochrony Danych jest r. pr. Maciej Skory, dane do kontaktu: r. pr. Maciej Skory, Rynek 7, 50-106 Wrocław, e-mail: iod.urtica@iurico.pl, nr tel.: +48 71 344 56 59.
11. Państwa dane osobowe objęte powyższym formularzem nie będą podlegać zautomatyzowanemu przetwarzaniu ani profilowaniu.

1. Administratorem Państwa danych osobowych jest Urtica Spółka z o.o. z siedzibą we Wrocławiu (54-613) przy ul. Krzemienieckiej 120, zarejestrowana w Sądzie Rejonowym dla Wrocławia Fabrycznej, VI Wydział Gospodarczy KRS pod numerem KRS 0000113253, NIP: 894-25-56-799, REGON: 932081801, o kapitale zakładowym w wysokości 1.000.000,00 zł („Spółka”). Mogą Państwo skontaktować się ze Spółką również poprzez wiadomość e-mail na adres sekretariat@urtica.pl.
2. Państwa dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych, a w tym marketingu bezpośredniego, tj. przesyłania na Państwa adres e-mail informacji handlowej w postaci newslettera oraz prezentacji oferty Spółki w formie kontaktu telefonicznego z użyciem Państwa numeru.
3. Podstawą prawną przetwarzania Państwa danych osobowych objętych formularzem stanowi wyrażona przez Państwa zgoda na ich przetwarzanie na podstawie art. 6 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych).
4. Państwa zgoda na przetwarzanie danych osobowych przez Spółkę jest dobrowolna i nie są Państwo zobowiązani do jej wyrażenia, jest jednak konieczna celem przesyłania na Państwa adres e-mail newslettera oraz prezentacji oferty Spółki w formie kontaktu telefonicznego – co wobec braku zgody nie będzie możliwe.
5. Odbiorcą Państwa danych osobowych objętych formularzem jest wyłącznie Spółka, a Państwa dane przetwarzać będą wyłącznie upoważnieni do tego pracownicy Spółki. Dane mogą być ponadto powierzane do przetwarzania w imieniu Spółki procesorom Spółki.
6. Państwa dane osobowe będą przechowywane do momentu cofnięcia zgody na ich przetwarzanie, wyrażenia przez Państwa sprzeciwu wobec ich przetwarzania lub zgłoszenia Spółce żądania ich usunięcia – co mogą Państwo uczynić listownie na adres siedziby Spółki lub w formie wiadomości e-mail na adres sekretariat@urtica.pl, lub w inny sposób wskazany w kierowanych do Państwa wiadomościach e-mail.
7. Mają Państwo prawo do żądania od Spółki dostępu do danych osobowych dotyczących Państwa, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, jak również prawo do wniesienia sprzeciwu wobec ich przetwarzania, a także prawo do przenoszenia tych danych.
8. Mają Państwo prawo do cofnięcia zgody na przetwarzanie danych osobowych w dowolnym momencie (bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem).
9. Mają Państwo prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego – Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
10. Państwa dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu przetwarzaniu ani profilowaniu.

1. Administratorem Państwa danych osobowych jest Urtica Spółka z o.o. z siedzibą we Wrocławiu (54-613) przy ul. Krzemienieckiej 120, zarejestrowana w Sądzie Rejonowym dla Wrocławia Fabrycznej, VI Wydział Gospodarczy KRS pod numerem KRS 0000113253, NIP: 894-25-56-799, REGON: 932081801, o kapitale zakładowym w wysokości 1.000.000,00 zł („Spółka”). Mogą Państwo skontaktować się ze Spółką również poprzez wiadomość e-mail na adres sekretariat@urtica.pl.
2. Państwa dane osobowe będą przetwarzane w celu kontaktu – odpowiedzi na Państwa pytania lub wątpliwości ujęte w formularzu kontaktowym. W przypadku, gdy wyrazili Państwo zgodę na przetwarzanie danych w celach marketingowych oraz otrzymywanie informacji handlowej na adres poczty e-mail – również w celu prezentacji Państwu oferty handlowej Spółki.
3. Podstawą prawną przetwarzania Państwa danych osobowych objętych formularzem stanowi wyrażona przez Państwa zgoda na ich przetwarzanie w ww. celu na podstawie art. 6 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych).
4. Państwa zgoda na przetwarzanie danych osobowych przez Spółkę jest dobrowolna i nie są Państwo zobowiązani do jej wyrażenia, jest jednak konieczna celem odpowiedzi na Państwa pytania lub wątpliwości ujęte w formularzu – co wobec braku zgody nie będzie możliwe.
5. Odbiorcą Państwa danych osobowych objętych formularzem jest wyłącznie Spółka, a Państwa dane przetwarzać będą wyłącznie upoważnieni do tego pracownicy Spółki. Dane mogą być ponadto powierzane do przetwarzania w imieniu Spółki procesorom Spółki.
6. Państwa dane osobowe będą przechowywane do momentu cofnięcia zgody na ich przetwarzanie, wyrażenia przez Państwa sprzeciwu wobec ich przetwarzania lub zgłoszenia Spółce żądania ich usunięcia – co mogą Państwo uczynić listownie na adres siedziby Spółki lub w formie wiadomości e-mail na adres sekretariat@urtica.pl lub w inny sposób wskazany w kierowanych do Państwa wiadomościach e-mail.
7. Mają Państwo prawo do żądania od Spółki dostępu do danych osobowych dotyczących Państwa, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, jak również prawo do wniesienia sprzeciwu wobec ich przetwarzania, a także prawo do przenoszenia tych danych.
8. Mają Państwo prawo do cofnięcia zgody na przetwarzanie danych osobowych w dowolnym momencie (bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem).
9. Mają Państwo prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego – Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
10. Inspektorem Ochrony Danych jest r. pr. Maciej Skory, dane do kontaktu: r. pr. Maciej Skory, Rynek 7, 50-106 Wrocław, e-mail: iod.urtica@iurico.pl, nr tel.: +48 71 344 56 59.
11. Państwa dane osobowe objęte powyższym formularzem nie będą podlegać zautomatyzowanemu przetwarzaniu ani profilowaniu.